ਚੋਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ-ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਰੂਮੀ ਦੀ ਮਸਨਵੀ ਵਿਚੋਂ

ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਨਿਯਮ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੇਸ਼ ਬਦਲਕੇ ਗਜਨੀ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ।  ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਸਨੂੰ ਕੁੱਝ ਆਦਮੀ ਛਿਪ ਛਿਪ ਕਰ ਚਲਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ।  ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰਫ ਵਧਿਆ ।  ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਰੁੱਕ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ ,ਭਰਾ , ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੋ ?  ਅਤੇ ਰਾਤ  ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸ ਲਈ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈਂ  ?  ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ,  ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਭਰਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ ਹਾਂ ।  ਚੋਰ ਬੜੇ  ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ , ‘ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਅੱਛਾ ਕੀਤਾ ,  ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਆ ਮਿਲਿਆ ।  ਜਿੰਨੇ ਆਦਮੀ ਹੋਣ ,  ਓਨੀ ਹੀ ਜਿਆਦਾ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ।ਚਲੋ , ਕਿਸੇ ਸਾਹੂਕਾਰ  ਦੇ ਘਰ ਚੋਰੀ ਕਰੀਏ।  ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਚਲਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ , ‘ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਣ ਆਦਮੀ ਕਿਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ,  ਅਸੀ ਇੱਕ – ਦੂਜੇ  ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈਏ,ਜੋ ਜਿਆਦਾ ਹੁਨਰਮੰਦ ਹੋਵੇ  ਉਸਨੂੰ ਨੇਤਾ ਬਣਾ ਲਈਏ।’

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰੇਕ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ  ਖੂਬੀਆਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ  । ਇੱਕ ਬੋਲਿਆ , ‘ ਮੈਂ ਕੁੱਤਿਆਂ  ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਿਆਣਦਾ ਹਾਂ ।  ਉਹ ਜੋ ਕੁੱਝ ਕਹਿਣ , ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ । ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਕਰਕੇ  ਵੱਡੀ ਅੜਚਨ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ।  ਅਸੀ ਜੇਕਰ ਬੋਲੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋਈਏ  ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ।’
ਦੂਜਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ , ‘ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨੂੰ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਲਵਾਂ ,ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ । ਅਤੇ ਦਿਨ  ਦੇ ਵੇਖੇ ਨੂੰ ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ । ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਾਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਫੜਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।  ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤਾੜ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ।  ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਬੱਚਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਤੀਜਾ ਬੋਲਿਆ ,’ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾੜ ਲੱਗਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਮੈਂ ਅਜਿਹੀ ਫੁਰਤੀ ਅਤੇ  ਸਫਾਈ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸੁਤੇ ਪਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਗ  ਨਹੀਂ ਖੁੱਲਦੀ ਅਤੇ  ਘੰਟਿਆਂ  ਦਾ ਕੰਮ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਚੌਥਾ ਬੋਲਿਆ , ‘ਮੇਰੀ ਸੁੰਘਣ ਸ਼ਕਤੀ ਅਜਿਹੀ ਵਚਿੱਤਰ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਡਬ੍ਬੇ  ਹੋਏ ਧਨ ਨੂੰ ਓਥੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਸੁੰਘ ਕੇ  ਹੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ।  ਮੈਂ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵੈਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ  ਹਨ ।  ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੱਬ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ।  ਇਸ ਵਕਤ ਇਹ ਹੁਨਰ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।  ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੰਡਤ ਹਾਂ । ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਸਰਲ ਹੈ ।
ਪੰਜਵੇਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ,’ ਮੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ  ਮਹਿਲਾਂ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪੌੜੀ ਦੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ । ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ , ਜੋ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੇ । ‘
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਸਭ ਲੋਕ ਆਪਣੇ – ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਦੱਸ ਚੁੱਕੇ ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਚੋਰ ਨੂੰ  ਬੋਲੇ ,  ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕਮਾਲ ਦੱਸ ,  ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਅਂਦਾਜਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ  ।  ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ,  ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਗੁਣ ਹੈ ,  ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ।  ਅਤੇ ਉਹ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਗੁਨਾਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ।  ਜੇਕਰ ਅਸੀ ਲੋਕ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਫੜੇ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸਜਾ ਪਾਓਗੇ ।  ਪਰ ਮੇਰੀ ਦਾੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੂਬੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹਿਲਦੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਮਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।  ਤੁਸੀਂ  ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹੋ ।  ਵੇਖੋ ,  ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਮੇਰੀ ਦਾੜੀ ਵਿੱਚ !’
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਸਭ ਨੇ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ , ‘ਭਰਾ ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਨੇਤਾ ਹੈਂ ।  ਅਸੀ ਸਭ ਤੇਰੀ ਹੀ ਅਧੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ ,  ਤਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਤੇ ਫੜੇ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਬਖਸ਼ੇ ਜਾਈਏ ।  ਸਾਡਾ ਬਹੁਤ ਸੁਭਾਗ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ- ਵਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਥੀ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਇਹ ਲੋਕ ਉਥੋਂ ਚਲ ਪਏ ।  ਜਦੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ  ਦੇ ਮਹਲ  ਦੇ ਕੋਲ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਕੁੱਤਾ ਭੌਂਕਿਆ  ।  ਚੋਰ ਨੇ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਿਆਣਕੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹਨ ।  ਇਸ ਲਈ ਸੁਚੇਤ ਹੋਕੇ ਚਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।  ਮਗਰ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ।  ਜਦੋਂ ਨੇਤਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ।  ਬਾਦਸ਼ਾਹ  ਦੇ ਮਹਲ  ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਹੁੰਚਕੇ ਸਭ ਰੁਕ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ । ਦੂਜਾ ਚੋਰ ਭੁੜਕ ਕੇ ਮਹਲ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ । ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਬਾਕੀ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ।ਮਹਲ  ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜਕੇ ਪਾੜ ਲਗਾਈ ਅਤੇ ਖੂਬ ਲੁੱਟ ਮਚਾਈ ।  ਜਿਸਦੇ ਜੋ ਹੱਥ ਲੱਗਾ ,  ਸਮੇਟਦਾ ਗਿਆ ।  ਜਦੋਂ ਲੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਤਾਂ ਚਲਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋਈ ।  ਜਲਦੀ – ਜਲਦੀ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ – ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਲਿਆ ।  ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਭ ਦਾ ਨਾਮ – ਧਾਮ ਪੂਛ ਲਿਆ ਸੀ ।  ਚੋਰ ਮਾਲ – ਅਸਬਾਬ ਲੈ ਕੇ ਚੰਪਤ ਹੋ ਗਏ ।
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ  ਕਿ ਤੂੰ ਫਲਾਣੀ ਥਾਂ  ਤੁਰੰਤ ਸਿਪਾਹੀ ਭੇਜ ਅਤੇ  ਫਲਾਂ – ਫਲਾਂ  ਨੂੰ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਜਰ ਕਰ ।  ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਝੱਟਪੱਟ ਸਿਪਾਹੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ।  ਚੋਰ ਫੜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ  ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ।  ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੋ ਦੂਸਰੇ ਚੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਗਜਬ ਹੋ ਗਿਆ !  ਰਾਤ ਚੋਰੀ ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹੀ ਨਵਾਂ ਚੋਰ ਸੀ ,  ਜਿਨ੍ਹੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਦਾੜੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹਿਲਦੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਮਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇਹਨ  ।
ਸਭ ਲੋਕ ਸਾਹਸ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ  ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ।  ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ,  ਤੂੰ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ?  ਸਭ  ਨੇ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ,  ਹਾਂ ,  ਹੂਜਰ  !  ਇਹ ਦੋਸ਼ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ,  ‘ਤੁਸੀਂ  ਲੋਕ ਕਿੰਨੇ ਜਣੇ ਸੀ ?’
ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ , ‘ਅਸੀ ਕੁਲ ਛੇ ਜਣੇ ਸੀ ।’
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ , ‘ਛੇਵਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ?’
ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ , ‘ਹੇ  ਅੰਨਦਾਤਾ ,  ਗੁਸਤਾਖੀ ਮਾਫ ਹੋਵੇ ।  ਛੇਵੇਂ ਤੁਸੀ ਹੀ ਸੋ ।’
ਚੋਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਸਭ ਦਰਬਾਰੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਏ ।  ਇੰਨੇ  ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ,’ਅੱਛਾ ,  ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ?’
ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ,’ ਅੰਨਦਾਤਾ , ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਤਾਂ  ਹਰੇਕ ਨੇ ਆਪਣਾ – ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ ।  ਹੁਣ ਛੇਵੇਂ ਦੀ ਵਾਰੀ ਹੈ ।  ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਆਪਣਾ ਹੁਨਰ ਦਿਖਾਓ,  ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਆਪਾਂ ਮੁਲਜਮਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚੇ ।’
ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ ,’ਅੱਛਾ !  ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਫ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਮਤ ਕਰਨਾ ।’

[ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਰੱਬ ਤੁਹਾਡੇ ਆਚਰਨ  ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ  ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।  ਉਸਨੂੰ  ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਕੋਲੋਂ  ਡਰਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੈੜੇ ਕੰਮਾਂ  ਵੱਲ ਕਦੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।]

Advertisements

About Satdeep ਸਤਦੀਪ ستدیپ

To the world you may be just one person, but to one person you may be the world. Brandi Snyder
This entry was posted in Uncategorized and tagged . Bookmark the permalink.

One Response to ਚੋਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ-ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਰੂਮੀ ਦੀ ਮਸਨਵੀ ਵਿਚੋਂ

  1. ਰਮੇਸ਼ ਰਤਨ says:

    ਸਤਦੀਪ ਵਦੀਆ ਓਪ੍ਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s