ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਨ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ -2

ਰਿਲੇ . . ਰਿਲੇ . . ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਹਿਕਾਉਣ ਰਿਲੇ

ਰਿਲੇ . . ਰਿਲੇ . . ਮੈਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਜੀਹਨੂੰ ਬਹਿਕਾਉਣ ਰਿਲੇ

ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਨੂੰ ਦੋਹਰਾਂਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭੋਲੇਪਨ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ ਦੇ ਫਟਣ ਦੀ ਵੀ ਨਕਲ ਕਰ ਬੈਠਾ ਮੈਂ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਕਿ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੇ ਇਸਦਾ ਜਬਰਦਸਤ ਅਸਰ ਪਿਆ ਖੂਬ ਹਾਸੇ ਦੇ ਪਟਾਖੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ ਲੋਕ ਖੂਬ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਬੌਛਾੜ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਮ ਕੇ ਤਾੜੀਆਂ ਬਜਾਈਆਂ ਉਸ ਰਾਤ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਟੇਜ ਤੇ ਉਤੱਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਆਖਰੀ ਵਾਰ

ਜਦੋਂ ਹੋਣੀ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਤਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਣੀ ਨੇ ਇੰਜ ਹੀ ਖੇਲ ਖੇਲੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ ਫਿਰ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਾ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਰਦੀਆਂ ਆਈਆਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਹਾਲਤ ਬਦ ਨਾਲ ਬਦਤਰ ਹੋ ਗਈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਂ ਬਹੁਤ ਸੁਚੇਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਥੋੜੇ ਬਹੁਤ ਪੈਸੇ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੇ ਸਨ ਲੇਕਿਨ ਕੁੱਝ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੂੰਜੀ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸਦੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੇਖਣ ਲੱਗੀਆਂ ਇਹ ਚੀਜਾਂ ਘਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਵੇਗੀ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਸੀ ਤਿੰਨ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕਮਰਿਆਂ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਾਂ ਸਾਡਾ ਸਾਮਾਨ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਅਸੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਜਾਂਦੇ , ਉਸਦਾ ਪੱਧਰ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ

ਤੱਦ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਤਾਂ ਇਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਉਂਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਵੇਗੀ ਉਹ ਨੇਮ ਨਾਲ ਵੇਸਟਮਿੰਸਟਰ ਬ੍ਰਿਜ ਰੋਡ ਤੇ ਕਰਾਈਸਟ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਬਾਖ ਦੇ ਆਰਗਨ ਮਿਊਜਿਕ ਲਈ ਬੈਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਅਤੇ ਪਾਦਰੀ ਏਫ ਬੀ ਮੇਏਰ ਦੀ ਜੋਸ਼ੀਲੀ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾਈ ਆਵਾਜ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਪੈਂਦਾ ਜੋ ਗਿਰਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਭਾਗ ਤੋਂ ਘਿਸਰਦੇ ਹੋਏ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਂਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਜਰੂਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਬੋਚ ਕੇ ਥੰਮ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਚੁੱਪ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝ ਲੈਂਦਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਸੀ

ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਹੈ ਉਸ ਗਰਮ ਦੋਪਹਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿਤਰ ਅਰਦਾਸ ਸਭਾ ਦੀ ਜਦੋਂ ਓਥੇ ਭੀੜ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਠੰਡਾ ਪਿਆਲਾ ਗੁਜਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਸ ਕੌਲੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਦੀ ਦਾਖਾਂ ਦਾ ਰਸ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਮੈਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਢੇਰ ਸਾਰਾ ਜੂਸ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਜਿਹਾ ਉਹ ਨਰਮ ਪੋਲਾ ਹੱਥ ਅਤੇ ਤੱਦ ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਫਾਦਰ ਨੇ ਬਾਈਬਲ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਸੀ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਈਸ਼ ਵੰਦਨਾ ਦੇ ਅੰਤਮ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਣਗੇ

ਮਾਂ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਈ ਸੀ , ਉਹ ਥਿਏਟਰ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇਕਦਾਈਂ ਹੀ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦੀ ਉਸਦੀ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਹੁਣ ਛੂ ਮੰਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਹੁਣ ਯਾਦਾਂ ਹੀ ਬਚੀਆਂ ਸਨ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਮੰਨ ਲਉ ਅਸੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਰਸਯੋਗ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਆਏ ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਾਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਾ ਸੀ ਅਸੀ ਹੁਣ ਬੇਰੌਣਕ ਧੁੰਦਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਾਂ ਕੰਮ ਲਭਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੁੱਝ ਆਉਂਦਾਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ , ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਹੋਰ ਬੰਨ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਉਹ ਛੋਟੇ ਕੱਦ ਦੀ ਸੀ, ਫੈਸ਼ਨ ਲਈ ਭਾਵੁਕ ਤੀਵੀਂ ਸੀ ਉਹ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਰੀਸਥਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਅਮੀਰੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਖਾਈ ਸੀ ਗਰੀਬ ਗੁਰਬਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੱਥ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ , ਮਿਹਨਤ ਮਜੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸੀ ਦੁਕਾਨਾਂ ਆਦਿਕ ਵਿੱਚ ਹਾੜ ਤੋਡ਼ ਗੁਲਾਮੀ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਉਸਨੂੰ ਨਰਸਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਨੋਖੇ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਅਰਸੇ ਲਈ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਕੁੱਝ ਨਾ ਕੁੱਝ ਜੁਗਾੜ ਕਰ ਹੀ ਲੈਂਦੀ ਉਹ ਥਿਏਟਰ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਆਪ ਸੀਆ ਕਰਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸੀਣ ਪਰੋਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਬਹੁਤ ਅੱਛਾ ਸੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਸੀ ਕੇ ਕੁੱਝ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਿੰਗ ਕਮਾ ਹੀ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਕੁੱਝ ਸ਼ਿਲਿੰਗ ਸਾਡੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਨਾਕਾਫੀ ਹੁੰਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਦਾਰੂਖੋਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਮਿਲਣਾ ਬੇਕਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਹਫਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਸ ਸ਼ਿਲਿੰਗ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਵੀ ਬੇਕਾਇਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ

ਮਾਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਵੇਚ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਲਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਉਸਦੀ ਉਹ ਪੇਟੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਥਿਏਟਰ ਦੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕੇਂ ਸਨ ਉਸਨੇ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਕਦੇ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਏਗੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਮਿਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਹ ਪੇਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਝਾਕਦੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਕੁੱਝ ਕੰਮ ਦਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤੱਦ ਅਸੀ ਕੋਈ ਮੁੜੀ ਤੁੜੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਯਾ ਵਿਗ ਵੇਖਦੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਵਿਖਾਏ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਸਨੇ ਮੁਨਸਫ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਪੀ ਅਤੇ ਗਾਊਨ ਪਹਿਨੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਵਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸਫਲ ਗੀਤ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ ਇਹ ਗੀਤ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਤੁਕ ਬੰਦੀ ਲਈ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਨ :

ਮੈਂ ਹਾਂ ਇੱਕ ਤੀਵੀਂ ਮੁਨਸਫ਼

ਮੈਂ ਹਾਂ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਮੁਨਸਫ਼

ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਰਾਂ ਫੈਸਲੇ

ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਨਾ ਮਾਮਲੇ ਕੋਲ ਮੇਰੇ

ਮੈਂ ਸਿਖਾਣਾ ਚਾਹਵਾਂ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ

ਇੱਕ ਅਧੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ

ਕੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਔਰਤ ਜਾਤ

ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੱਦ ਉਹ ਗਰਿਮਾਪੂਰਨ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਨਾਚ ਦੀਆਂ ਅਦਾਵਾਂ ਵਿਖਾਉਣ ਲੱਗਦੀ ਉਹ ਤੱਦ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਫਲ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਾਚਾਂ ਨਾਲ ਤੱਦ ਤੱਕ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਥੱਕ ਕੇ ਚੂਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹ ਨਾ ਉਖੜਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਤੱਦ ਉਹ ਗੁਜ਼ਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਪੁਰਾਣੇ ਪੋਸਟਰ ਵਿਖਾਂਦੀ ਇੱਕ ਪੋਸਟਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੀ :

ਖਾਸੋ ਖਾਸ ਨੁਮਾਇਸ਼

ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸੰਪੰਨ

ਲਿਲੀ ਹਾਰਲੇ

ਗੰਭੀਰ ਹਾਸਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ,

ਬਹੁਰੂਪੀਆ ਅਤੇ ਨਾਚੀ

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਅੰਸ਼ ਤਾਂ ਵਿਖਾਂਦੀ ਹੀ , ਦੂਜੀ ਅਭੀਨੇਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਨਕਲ ਵਿਖਾਂਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਤਥਾਕਥਿਤ ਬਾਕਾਇਦਾ ਥਿਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ

ਕਿਸੇ ਡਰਾਮੇ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਭਿਨੇ ਕਰਕੇ ਵਿਖਾਂਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਸਾਇਨ ਆਫ ਕਰਾਸਵਿੱਚ ਮਰਸੀਆ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰ ਕੇ , ਸ਼ੇਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਣ ਲਈ ਮਾਂਦ ਵਾਲੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵਿਲਸਨ ਬੈਰਟ ਦੀ ਉੱਚੀ ਪੋਪ ਵਰਗੀ ਅਵਾਜ ਵਿੱਚ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਵਿਖਾਂਦੀ ਉਹ ਛੋਟੇ ਕੱਦ ਦਾ ਆਦਮੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਪੰਜ ਇੰਚ ਉੱਚੀ ਹੀਲ ਵਾਲੇ ਜੁੱਤੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ : ਇਹ ਈਸਾਈਅਤ ਕੀ ਹੈ , ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਲੇਕਿਨ ਮੈਂ ਇੰਨਾ ਜਰੂਰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ . . ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਸਾਈਅਤ ਨੇ ਮਰਸੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਰੋਮ , ਨਹੀਂ , ਜਗਤ ਹੀ ਇਸਦੇ ਲਈ ਪਵਿਤਰਤਮ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਅੰਸ਼ ਨੂੰ ਹਾਸਿਆਂ ਦੀ ਝਲਕ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਕੇ ਵਿਖਾਂਦੀ ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੈਰੇਟ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੀ ਭਾਵ ਜਰੂਰ ਹੁੰਦਾ


ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸੀ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ , ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਸਾਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੇ ਫਿਰ ਉਹ ਨਾਇਕਾ ਐਲੇਨ ਟੇਰੀ ਹੋਵੇ , ਜਾਂ ਮਿਊਜਿਕ ਹਾਲ ਦੀ ਜੋ ਏਲਵਿਨ , ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਉਹ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਬਰੀਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਥਿਏਟਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਥਿਏਟਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੈ

ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿੱਸੇ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਨੇ ਕਰਕੇ ਵਿਖਾਂਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ , ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਸਮਰਾਟ ਨੇਪੋਲਿਅਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸੰਗ : ਦਬੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇਏ ਦੁਆਰਾ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਘੇਰ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਮਾਂ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਲੇਕਿਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਸਿਆਂ ਦੀ ਪੁਠ ਦੇ ਕੇ , ‘ਮਹਾਸ਼ੇ , ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜਤ ਦਿਓ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਲਿਆ ਦੇਵਾਂ ਮੇਰਾ ਕੱਦ ਉੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਪੋਲਿਅਨ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਖਫਾ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਗੁੱਰਾਇਆ ਉੱਚਾ ਜਾਂ ਲੰਬਾ ?’

ਮਾਂ ਨੇਲ ਗਵਿਨ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਅਭਿਨੇ ਕਰਕੇ ਦੱਸਦੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਤੇ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਬੱਚੀ ਉਸਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਚਾਰਲਸ II ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ,’ਇਸ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾਮ ਦਿਓ ਵਰਨਾ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪਟਕ ਦੇਵਾਂਗੀ ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਚਾਰਲਸ ਧਮੱਕੜ ਵਿੱਚ ਸਹਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ , ‘ਠੀਕ ਹੈ , ਠੀਕ ਹੈ , Î ਆਫ ਅਲਬਾਂਸ

ਮੈਨੂੰ ਓਕਲੇ ਸਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਤਹਖਾਨੇ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਯਾਦ ਹੈ ਮੈਂ ਬੁਖਾਰ ਉਤਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਲਿਟਿਆ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਸਿਡਨੀ ਰਾਤ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਕੱਲੇ ਸਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਢਲਣ ਨੂੰ ਸੀ ਮਾਂ ਖਿਡ਼ਕੀ ਨਾਲ ਟੇਕ ਲਗਾਈਂ ਨਿਊ ਟੇਸਟਾਮੇਂਟ ਪੜ ਰਹੀ ਸੀ , ਅਭਿਨੇ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ , ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੇਜੋੜ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਉਹ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਯਸ਼ੂ ਮਸੀਹ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਤਰਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਦੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਨ , ਲੇਕਿਨ ਉਸਨੇ ਜਿਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਛੂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਯੀਸ਼ੂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਤਲਬ ਸਮਝਾਏ ਉਹ ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵੇਖੇ ਹੀ ਹਨ ਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ ; ਉਸਨੇ ਉਸ ਤੀਵੀਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭੀੜ ਦੁਆਰਾ ਪਥਰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ , ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਯੀਸ਼ੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ,’ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸਨੇ ਕਦੇ ਪਾਪ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪਥਰ ਮਾਰੇ

ਸੰਝ ਦਾ ਧੁੰਦਲਕਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਹ ਪੜ੍ਹਦੀ ਰਹੀ ਉਹ ਸਿਰਫ ਲੈਂਪ ਜਲਾਣ ਲਈ ਹੀ ਉੱਠੀ ਤੱਦ ਉਸਨੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਯੀਸ਼ੂ ਮਸੀਹ ਨੇ ਬੀਮਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗਾਇਆ ਸੀ ਬੀਮਾਰ ਨੇ ਬਸ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੋਗੇ ਦੀ ਤੁਰਪਨ ਨੂੰ ਹੀ ਛੂਹਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

ਮਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪਾਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੀਸ਼ੂ ਮਸੀਹ ਨੂੰ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੋਂਟਿਅਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਾਂਤ ਬਣੇ ਰਹੇ ਸਨ ਪੋਂਟਿਅਸ ਨੇ ਹੱਥ ਧੋਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ ( ਮਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਭਿਨੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ) , ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਰਾਬੀ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਤੱਦ ਮਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯੀਸ਼ੂ ਨੂੰ ਨਿਰਵਸਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਲੀਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ , ਉਸਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉੜਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਥੁਕਿਆ ਸੀ , ਓਏ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ . .

ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਹੰਝੂ ਪਰਲ ਪਰਲ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ ਮਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਈਮਨ ਨੇ ਕਰਾਸ ਢੋਣ ਵਿੱਚ ਯੀਸ਼ੂ ਮਸੀਹ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਵ ਬਿਹਬਲ ਹੋ ਕੇ ਯੀਸ਼ੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਮਾਂ ਨੇ ਬਾਰਾਬਾਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰਾਸ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰਿਆ ਸੀ ਉਹ ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਯੀਸ਼ੂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ , ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਵੋਗੇ , ਅਤੇ ਕਰਾਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਯੀਸ਼ੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ , ‘ਮਾਂ , ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਵੇਖੋਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਮ , ਮਰਦੇ ਵਕਤ ਦੀ ਪੀਡ਼ਾ ਭਰੀ ਕਰਾਹ , ‘ਮੇਰੇ ਪਰਮ ਪਿਤਾ , ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕੀਤਾ ?’

ਅਤੇ ਅਸੀ ਦੋਨਾਂ ਰੋ ਪਏ ਸਾਂ

ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ , ਮਾਂ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ , ਉਹ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਕਿੰਨੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਝਲਣਾ ਪਿਆ

ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨਾ ਭਾਵ ਬਿਹਬਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸੇ ਰਾਤ ਮਰ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਯੀਸ਼ੂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਮਾਂ ਇੰਨੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ , ‘ਯੀਸ਼ੂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜੀਓ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪੂਰਾ ਕਰੋ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਓਕਲੇ ਸਟਰੀਟ ਦੇ ਉਸ ਤਹਖਾਨੇ ਦੇ ਉਸ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਜੋਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਜਾਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਇੱਕ ਕਥਾ ਤੱਤ ਵਾਲੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ : ਪਿਆਰ , ਤਰਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ

ਬੇਸ਼ਕ ਅਸੀਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਜਿਸ ਨਿਮਨਤਰ ਸਤਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਰ ਸਾਂ ਉਥੇ ਇਹ ਸਹਜ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸਤਰ ਪ੍ਰਤਿ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੁੰਦੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਲੇਕਿਨ ਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੜੀ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਔਰ ਸਾਡੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ , ਉਚਾਰਨ ਪਰ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਸਾਡਾ ਵਿਆਕਰਨ ਸੁਧਾਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਖਾਸ ਹਾਂ

ਅਸੀ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਉਤਰਦੇ ਚਲੇ ਗਏ , ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬਚਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਟੇਜ ਤੇ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਮਾਂ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਓਥੇ ਦਾ ਜੀਵਨ ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਝੂਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਅਸੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰੱਬ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਜਦੋਂ ਵੀ ਥਿਏਟਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਉੱਠਦੀ ਯਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਿਰ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਕੂੰਏ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੂਈ ਧਾਗੇ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੀ ਮੈਂ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀ ਹੁਣ ਉਸ ਸ਼ਾਨੋ ਸ਼ੌਕਤ ਵਾਲੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਤੱਦ ਮਾਂ ਮੇਰੀ ਤਰਫ ਵੇਖਦੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਂਦੀ

ਸਰਦੀਆਂ ਸਿਰ ਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿਡਨੀ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਚਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਜੈਕੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕੋਟ ਸੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਉਸ ਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਧਾਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਬਾਹਾਂ ਸਨ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਪਲੇਟਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਿਡਨੀ ਨੂੰ ਉਹ ਕੋਟ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਰੋ ਪਿਆ ਸੀ , ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਕੋਟ ਵੇਖ ਕੇ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ ?’

ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੌਣ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ ?’ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ , ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ , ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮਾਂ ਦਾ ਸਮਝਾਉਣਬੁਝਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇੰਨਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ ਕਿ ਸਿਡਨੀ ਅੱਜ ਦਿਨ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਫੁਸਲਾਉਣ ਤੇ ਉਹ ਕੋਟ ਪਹਿਨਣ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਤਿਆਰ ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉਸਨੇ ਕੋਟ ਪਾਇਆ ਸੀ ਉਸ ਕੋਟ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਉੱਚੀ ਹੀਲ ਦੇ ਸੈਂਡਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਵਢ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਸਿਡਨੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਝਗੜੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਮੁੰਡੇ ਛੇੜਦੇ , ਜੋਸੇਫ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗਾ ਕੋਟ ਅਤੇ ਮੈਂ , ਮਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਲਾਲ ਲੰਬੀਆਂ ਜੁਰਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਟ ਕੂਟ ਕਰ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਜੁਰਾਬਾਂ ( ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣ ) ਪਹਿਨ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਛੇੜਦੇ , ਗਏ ਸਰ ਫਰਾਂਸਿਸ ਡਰੇਕ

ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਚਰਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅੱਧੀ ਸੀਸੀ ਸਿਰ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਮਜਬੂਰਨ ਆਪਣਾ ਸੀਣ ਪਰੋਣ ਦਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਉਹ ਕਈ ਕਈ ਦਿਨ ਤੱਕ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਤੇ ਚਾਹ ਪੱਤੀ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਸਾਡਾ ਵਕਤ ਖ਼ਰਾਬ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸੀ ਗਿਰਜਾ ਘਰਾਂ ਦੀ ਖੈਰਾਤ ਤੇ ਪਲ ਰਹੇ ਸਾਂ , ਸੂਪ ਦੀਆਂ ਟਿੱਕਟਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦਿਨ ਕੱਟ ਰਹੇ ਸਾਂ ਅਤੇ ਮਦਦ ਲਈ ਆਏ ਪਾਰਸਲਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜੀ ਰਹੇ ਸਾਂ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ , ਸਿਡਨੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਘੰਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅਖਬਾਰ ਬੇਚਦਾ , ਅਤੇ ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਸਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਉੱਠ ਦੇ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਜੀਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ , ਇਹ ਉਸ ਖੈਰਾਤ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਤਾਂ ਜੋੜਦਾ ਹੀ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਹਰ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਲਾਈਮੇਕਸ ਵੀ ਛੁਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਲਾਈਮੇਕਸ ਬਹੁਤ ਸੁਖਦ ਸੀ

ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ , ਚਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਦੀ ਪੱਟੀ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਬੱਝੀ ਸੀ , ਸਿਡਨੀ ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹਫਦਾ ਹੋਇਆ ਆਇਆ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੋਇਆ ਚੀਖਿਆ , ‘ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਬਟੂਆ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਉਸਨੇ ਬਟੂਆ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਨੇ ਬਟੂਆ ਖੋਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ , ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਸਨ ਮਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਤੇਜਨਾ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰਾ ਤੇ ਢਹਿ ਗਈ

ਸਿਡਨੀ ਅਖਬਾਰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਬਸ ਦੇ ਊਪਰਲੇ ਫਲੋਰ ਤੇ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਸੀਟ ਤੇ ਬਟੂਆ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਉਸਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਅਖਬਾਰ ਉਸ ਸੀਟ ਦੇ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਸ ਵੀ ਉਠਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਬਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਭੱਜਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਹੋਰਡਿੰਗ ਦੇ ਪਿੱਛੇ , ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਉਸਨੇ ਬਟੂਆ ਖੋਲ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦਾ ਢੇਰ ਸੀ ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਬੱਲੀਆਂ ਉਛਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਪੈਸੇ ਗਿਣੇ ਹੀ ਘਰ ਦੀ ਤਰਫ ਭੱਜਦਾ ਚਲਾ ਆਇਆ

ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕੁੱਝ ਸੁਧਰੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬਟੂਏ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਬਿਸਤਰਾ ਤੇ ਉਲਟ ਦਿੱਤਾ ਲੇਕਿਨ ਬਟੂਆ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਸੀ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਇੱਕ ਜੇਬ ਸੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਜੇਬ ਨੂੰ ਖੋਲਿਆ ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੱਤ ਸਿੱਕੇ ਪਏ ਸਨ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਨਾ ਰਿਹਾ ਰੱਬ ਦਾ ਲੱਖ ਲੱਖ ਸ਼ੁਕਰ ਕਿ ਬਟੂਏ ਤੇ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਮਾਂ ਦੀ ਝਿਝਕ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਬਟੂਏ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਥੋੜ੍ਹਾਜਿਹਾ ਅਫਸੋਸ ਜਤਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ , ਅਲਬਤਾ , ਮਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਫੂਕ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰੱਬ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਹੈ

ਮਾਂ ਦੀ ਰੋਗ ਸਰੀਰਕ ਸੀ ਜਾਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ , ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦਾ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਇੱਕ ਹਫਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋਈ , ਅਸੀ ਛੁੱਟੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤਟ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਮਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਏ

ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਤਪਦੀ ਦੋਪਹਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਅੱਪੜਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਠਗਿਆ ਜਿਹਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਅਸੀ ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤੇ ਉਤਾਰੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛਪ ਛਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਮੇਰੀਆਂ ਤਲੀਆਂ  ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਗਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਦਗੁਦਾਉਂਦਾ ਨਿੱਘਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਨਾਲ ਖਿਸਕਦੀ ਗਿੱਲੀ , ਪੋਲੀ ਅਤੇ ਭੁਰਭੁਰੀ ਰੇਤ . . ਮੇਰੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਉਹ ਦਿਨ ਵੀ ਕੀ ਦਿਨ ਸੀ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤਟ , ਉਸਦੀਆਂ ਗੁਲਾਬੀ ਅਤੇ ਨੀਲੀਆਂ ਡੋਲਚੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਬੇਲਚੇ ਉਸਦੇ ਸਤਰੰਗੀ ਤੰਬੂ ਅਤੇ ਛਤਰੀਆਂ , ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਇਤਰਾਉਂਦੀਆਂ ਕਸ਼ਤੀਆਂ , ਅਤੇ ਉੱਤੇ ਤਟ ਤੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਵਟ ਲੈ ਕੇ ਆਰਾਮ ਫਰਮਾਤੀ ਕਸ਼ਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਈ ਦੀ ਦੁਰਗੰਧ ਰਚੀ ਵੱਸੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਤਟ ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਯਾਦਾਂ ਹੁਣੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਰਮ ਉਤੇਜਨਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹੈ

1957 ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸਾਉਥ ਐਂਡ ਤਟ ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸੰਕਰੀ ਪਹਾੜੀ ਗਲੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦਾ ਨਿਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਓਥੇ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਿਰੇ ਤੇ ਉਹੀ ਜੋ ਕੁੱਝ ਸੀ , ਪੁਰਾਣੇ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਹੀ ਦਿਖ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਢਬ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨਜ਼ਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਤੀਤ ਦੀ ਧੁੰਦਲੀ ਜੇਹੀ ਸਰਸਰਾਹਟ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਈ ਦੀ ਅਤੇ ਟਾਰ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੀ

ਰੇਤਾ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਭਰੀ ਰੇਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡਾ ਖਜਾਨਾ ਮੁਕ ਗਿਆ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁੰਹ ਅੱਡੀ ਖਡ਼ਾ ਸੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੂਜਾ ਰੋਜਗਾਰ ਢੂੰਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਲੇਕਿਨ ਕੰਮ ਧੰਦਾ ਕਿਤੇ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿਸਤਾਂ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਵਕਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ ਨਤੀਜਾ ਇਹੀ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮਾਂ ਦੀ ਸਿਲਾਈ ਮਸ਼ੀਨ ਉਠਵਾ ਲਈ ਗਈ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਹਰ ਹਫਤੇ ਦਸ ਸ਼ਿਲਿੰਗ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ , ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ

ਹਤਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੇ ਦੂਜਾ ਵਕੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ ਵਕੀਲ ਨੇ ਜਦੋਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਫੀਸ ਕੱਢ ਪਾਵੇਗਾ , ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲੈਮਬੇਥ ਦੇ ਦਫਤਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਲਈ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਦਦ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ

ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਦਾ ਬੋਝ ਸੀ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਸਵਾਸਥ ਖ਼ਰਾਬ ਸੀ ਇਸਲਈ ਉਸਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਸੀ ਤਿੰਨੋਂ ਲੈਮ ਬੇਥ ਦੇ ਯਤੀਮ ਖਾਨੇ ( ਵਰਕ ਹਾਊਸ ) ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਜਾਈਏ

Advertisements

About Satdeep ਸਤਦੀਪ ستدیپ

To the world you may be just one person, but to one person you may be the world. Brandi Snyder
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s