ਮੇਰੀ ਪੰਜਾਬ ਫੇਰੀ -ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁੱਝ ਹੋਇਆ ਉਸਦੇ ਲਈ ਜੇਕਰ ਸਰ ਮਾਇਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁਨਹਗਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ  ,  ਤਾਂ ਉੱਥੋਂ  ਦੇ ਕੋਈ ਕੋਈ ਜਵਾਨ ਫੌਜੀ ਕਨੂੰਨ ਲਈ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਗੁਨਹਗਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹਿਚਕਿਚਾਤੇ ਨਹੀਂ ਸਨ  ।  ਕਰੋਧਾਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਹਨਾਂ  ਨਵਯੁਵਕਾਂ  ਦੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਸਿਵਲ  ਕਾਨੂੰਨ – ਭੰਗ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ , ਤਾਂ ਜਲਿਆਂ ਵਾਲੇ  ਬਾਅਦ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਦੇ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਫੌਜੀ ਕਨੂੰਨ ਹੀ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ  ।  ਕਿਸੇ – ਕਿਸੇ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਧਮਕੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਜਾਣ ਤੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ  ।
ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਕਦਮ   ਉਪਯੁਕਤ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਕਾਰਨ ਸਮਝਦਾਰ ਆਦਮੀਆਂ  ਵਿੱਚ ਗਲਤਫਹਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ  ।  ਮੈ ਪੰਜਾਬ ਜਾਣ ਲਈ ਅਧੀਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ  ।  ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ  ।  ਆਪਣੀਆਂ  ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁੱਝ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ  ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਸੀ ,  ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਡਾ .  ਸਤਿਅਪਾਲ ,  ਡਾ .  ਕਿਚਲੂ ਅਤੇ ਪ .  ਰਾਮਭਜਦੱਤ ਚੌਧਰੀ  ਨੂੰ ਮੈ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ  ।  ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਨ  ।  ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ  ਤੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਹੀ ਨਹੀ ਸਕੇਗੀ  ।  ਮੈ ਜਦੋਂ – ਜਦੋਂ ਬੰਬਈ ਜਾਂਦਾ ਤੱਦ – ਤੱਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੈਨੂੰ ਆਕੇ ਮਿਲਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ  ।  ਮੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਣ  ਦਿੰਦਾ ਸੀ  ,  ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਨ  ।  ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ‍ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ  ।

ਲੇਕਿਨ ਮੇਰਾ ਜਾਣਾ ਟਲਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ  ।  ਵਾਇਸਰਾਏ ਲਿਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅਜੇ ਜਰਾ ਦੇਰ ਹੈ  ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੰਟਰ – ਕਮੇਟੀ ਆਈ  ।  ਉਸਨੂੰ ਫੌਜੀ ਕਨੂੰਨ  ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ  ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ  ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ  ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਸੀ  ।  ਦੀਨਬੰਧੂ ਐਂਡਰਿਊਜ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ  ।  ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਪਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਪੰਘਰਾਊ  ਵਰਣਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ  ।  ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਪਤਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁੱਝ ਛਪਦਾ ਸੀ ,  ਫੌਜੀ ਕਨੂੰਨ ਦਾ ਜੁਲਮ ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ  ਜਿਆਦਾ ਸੀ  ।  ਪਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਆਗਰਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ  ।  ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਾਲਵੀਆ ਜੀ  ਦੇ ਵੀ ਤਾਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹਿਏ  ।  ਇਸ ਤੇ ਮੈਂ ਵਾਇਸਰਾਏ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤਾਰ ਦਿੱਤਾ  ।

ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ ,  ਤੁਸੀ ਫਲਾਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੈ  ।  ਮੈਨੂੰ ਤਾਰੀਖ ਠੀਕ ਯਾਦ ਨਹੀ ਹੈ  ,  ਪਰ ਬਹੁਤ ਕਰਕੇ ਉਹ 16 ਅਕਤੂਬਰ ਸੀ  ।

ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚਣ ਪਰ ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ,  ਉਹ ਕਦੇ ਭੁਲਾਇਆ ਨਹੀ ਜਾ ਸਕਦਾ  ।  ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮੁਦਾਏ ਇਸ ਕਦਰ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ,  ਜਿਵੇਂ  ਬਰਸਾਂ  ਦੇ ਵਿਯੋਗ  ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ  ਅਤੇ ਸਗੇ – ਸਬੰਧੀ ਉਸਨੂੰ  ਮਿਲਣ ਆਏ ਹੋਣ  ।  ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਗਲ  ਹੋ ਗਏ ਸਨ  ।

ਮੈਨੂੰ ਪ .  ਰਾਜਭਜਦੱਤ ਚੌਧਰੀ   ਦੇ ਘਰ ਠਹਿਰਾਇਆ  ਗਿਆ ਸੀ  ।  ਸ਼੍ਰੀ ਸਰਲਾਦੇਵੀ ਚੌਧਰਾਣੀ ਤੇ ,  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ  ,  ਮੇਰੀ ਆਉਭਗਤ ਦਾ ਬੋਝ ਆ ਪਿਆ ਸੀ  । ਆਉਭਗਤ ਦਾ ਬੋਝ ਸ਼ਬਦ ਮੈ ਜਾਣਬੂੱਝ ਕੇ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ,  ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ  ਠਹਿਰਦਾ ਸੀ ,  ਉੱਥੇ ਮਕਾਨ ਮਾਲਿਕ ਦਾ ਮਕਾਨ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ  ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ  ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇਤਾ  ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਣ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ  ਦਾ ਸਥਾਨ ਪੰ.  ਮਾਲਵੀਆ ਜੀ ,  ਪੰ.  ਮੋਤੀਲਾਲ ਜੀ ਅਤੇ ਸਵ . ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਰਧਾਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਲੈ ਰੱਖਿਆ ਸੀ  ।  ਮਾਲਵੀਆ ਜੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਨੰਦ  ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮੈ ਭਲੀਭਾਂਤੀ ਆ ਚੁਕਾ ਸੀ  ,  ਪਰ ਪੰ.  ਮੋਤੀਲਾਲ ਜੀ  ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮੈ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਇਆ  ।  ਇਹਨਾਂ  ਨੇਤਾਵਾਂ  ਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ  ਮਕਾਮੀ ਨੇਤਾਵਾਂ  ਨੇ ,  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਨਹੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ,  ਮੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲਿਆ  ।  ਮੈ ਕਿਤੇ ਵੀ ਅਜਨਬੀ – ਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ   ।

ਹੰਟਰ ਕਮੇਟੀ  ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਵਾਹੀ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਅਸੀਂ  ਸਭ ਨੇ ਸਰਵਸੰਮਤੀ ਨਾਲ  ਕੀਤਾ  ।  ਇਸਦੇ ਸਭ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ  ।  ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮੈਂ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ  ਕਰਦਾ  ।  ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰਾ ਇਹ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਰਨ ਬਲਵਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਉਚਿਤ ਸੀ  ।

ਪਰ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹੰਟਰ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਬਹਿਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ  ,  ਤਾਂ ਜਨਤਾ ਵਲੋਂ ਅਰਥਾਤ ਕਾਂਗਰਸ ਵਲੋਂ  ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹਿਏ  ।  ਪੰ.  ਮਾਲਵੀਆ ,  ਪੰ.  ਮੋਤੀਲਾਲ ਨੇਹਰੂ ,  ਸਵ .  ਚਿਤਰੰਜਨਦਾਸ ,  ਸ਼੍ਰੀ ਅੱਬਾਸ ਤਾਇਬ ਜੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਜੈਕਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ  ।  ਅਸੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ  ਵੰਡ ਗਏ  ।  ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਭਾਰ ਸਹਿਜ ਹੀ ਮੇਰੇ ਤੇ ਆ ਪਿਆ ਸੀ  ,  ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਆਦਾ – ਤੋਂ – ਜਿਆਦਾ ਪਿੰਡਾਂ  ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਹੀ ਆਇਆ ਸੀ ,  ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ  ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇਖਣ ਦਾ ਦੁਰਲਭ ਲਾਭ  ਮਿਲਿਆ  ।
ਇਸ ਜਾਂਚ  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ  ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ  ਤਾਂ ਮੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਿਆ ,  ਜਿਵੇਂ  ਮੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਸਿਆਣਦਾ ਹੋਵਾਂ  ।  ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਉੱਥੇ ਦਲ –  ਦੇ – ਦਲ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਕੱਤੇ ਹੋਏ ਸੂਤ ਦਾ ਢੇਰ  ਲਗਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ   ।  ਇਸ ਜਾਂਚ  ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ  ਵਿੱਚ ਸਹਿਜੇ  ਹੀ ਮੈ ਵੇਖ ਸਕਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਖਾਦੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਖੇਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ  ।

ਲੋਕੋ ਤੇ ਢਾਏ ਗਏ ਜੁਲਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ – ਜਿਵੇਂ ਮੈ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਗਾ  ,  ਉਂਜ – ਉਂਜ ਸਰਕਾਰੀ ਅਰਾਜਕਤਾ ਦੀ ,  ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ  ਦੀ ਨਾਦਿਰਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ਤਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾ ਤੋ ਪਰ ਦੀਆਂ  ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ   ਅਤੇ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ  ।  ਜਿਸ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ  ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ  ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਿਪਾਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ,  ਉਸ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੁਲਮ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿਣ ਕਰ ਸਕੇ ,  ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਲੱਗੀ  ਸੀ ਅਤੇ  ਅੱਜ ਵੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ  ।

ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਸੌਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ  ।  ਜੋ ਇਹ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ  ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਜੁਲਮ ਹੋਏ ਸਨ  ,  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ  ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹਿਏ  ।  ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ  ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਮੈਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ  ਜਾਣ – ਬੁੱਝ ਕੇ ਇੱਕ ਵੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤਿਕਥਨੀ  ਨਹੀ ਹੋਈ ਹੈ  ।  ਜਿੰਨੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ  ਗਈਆਂ  ਹਨ  ,  ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਲਈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ  ।  ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ  ,  ਉਨ੍ਹਾਂ  ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਕਮੇਟੀ  ਦੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸਨ  ।  ਜਿਸਦੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਰਾ ਵੀ ਸ਼ੰਕਾ ਸੀ ,  ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਵੀ ਗੱਲ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ  । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਵਲ ਸੱਚ ਨੂੰ ਹੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਕੇ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਪਾਠਕ  ਵੇਖ ਸਕਣਗੇ ਕਿ ਬਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ  ਨੂੰ  ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ  ਬਣਾਈ  ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ  ,  ਕਿਵੇਂ ਅਮਾਨਵੀ  ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ  ।  ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਮੈ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ,  ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਵੀ ਗੱਲ ਅੱਜ ਤੱਕ ਝੂਠ ਸਾਬਤ ਨਹੀ ਹੋਈ  ।

(ਮੋਹਨ ਦਾਸ  ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ  ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ- ‘ਸੱਚ  ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ’   ਵਿੱਚੋਂ

Advertisements
This entry was posted in ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ, ਵਾਰਤਿਕ. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s