ਹਿਮਾਲਾ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ -ਰਸਕਿਨ ਬਾਂਡ

ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ  ਹੈ ,  ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ।  ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ  ਲੰਦਨ ਦੀ ਭੀੜਭਾੜ ਅਤੇ ਭਾਗਮਭਾਗ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਹਿਮਾਲਾ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ।  ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਸਿਮਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ ।  ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੀਲੇ – ਭੂਰੇ ਪਹਾੜਾਂ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਸੀ ।  ਹਿਮਾਲਾ ਮੇਰੀਆਂ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗ ਰਹੇ ਰਕਤ  ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਸੀ ।  ਅਤੇ ਹੁਣ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਹਜਾਰਾਂ ਮੀਲ  ਲੰਮਾ ਸਮੰਦਰ ,  ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਸੀ ,  ਲੇਕਿਨ ਹਿਮਾਲਾ ਮੇਰੀ ਸਿਮ੍ਰਤੀਆਂ  ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ।  ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ  ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ  ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੋੜ ਜਾਂ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਹਿਮਾਲਾ  ਦੇ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਵਕਤ ਰਹੇ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  ਉਸ ਤੋਂ ਬੱਚ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ।

ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ  ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਕੋਹਰਾ ਇੰਨਾ ਸੰਘਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਧੁੰਦ ਦਾ ਪਹਾੜ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਜਿਵੇਂ  ਪਹਾੜਾਂ  ਵਿੱਚੋਂ  ਲਹਰਾਉਂਦੀ – ਬਲ ਖਾਂਦੀ  ਨਿਕਲਦੀ ਹੋਈ ਗੰਗਾ ਬਣ ਗਈ ।  ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਸ ਕਲਪਨਾ ਭਰ ਨਾਲ  ਸੰਤੋਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ।  ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਉਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਹਾੜੀ ਰਸਤਾ ,  ਜੋ ਮੇਰੇ ਬੇਚੈਨ ,  ਅਧੀਰ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਓਕ  ਅਤੇ ਬੁਰੁੰਸ਼  ਦੇ ਠੰਡੇ ,  ਖੂਬਸੂਰਤ ਜੰਗਲ  ਦੇ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਹਾੜੀ  ਦੇ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ,  ਜਿੱਥੇ ਤੇਜ ,  ਠੰਡੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਗਾ ਲੈ ਜਾਣ ਨੂੰ ਆਤੁਰ ਸਨ ।

ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ –  ਕਲਾਉਡਸ ਐਂਡ ਯਾਨੀ ਜਿੱਥੇ ਬੱਦਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।  ਉਸ ਪਹਾੜੀ  ਦੇ ਇੱਕ ਤਰਫ ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਮੈਦਾਨੀ ਭਾਗ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਰਫ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਅੰਤਹੀਣ ਲੜੀ।  ਚਾਂਦਨੀ ਨਾਲ  ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ  ਛੋਟੀਆਂ – ਛੋਟੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਨਦੀਆਂ ਪਰਬਤਾਂ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਘਾਟੀਆਂ  ਹੋ ਕੇ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ  ਦੇ ਖੇਤ ਇਉਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ  ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਮਣੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣ ।  ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਖਰ ਉੱਤੇ ਹਵਾਵਾਂ ਸਰ – ਸਰ ਦੀ ਅਵਾਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੇਵਦਾਰ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਸੰਘਣੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ  ਵਿੱਚੋਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਜਿਵੇਂ  ਦੇਵਦਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ।

ਮੀਂਹ  ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਪੂਰੀ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ,  ਲੇਕਿਨ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਇਹ ਸਿੱਖਰ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਅਛੂਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ।  ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਧੁੰਦ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਾਟੀ ਕਿਸੇ ਉੱਚੇ ਟਾਪੂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ  ਆਉਂਦੀ ਹੈ ।  ਇਸ ਪਹਾੜੀ ਰਸਤੇ  ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਮਧੂਸ਼ਾਲਾ  ਦੇ ਕੁੱਝ ਖੰਡਰ ਪਏ ਹਨ ।  ਉਸਦੀ ਛੱਤ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੋਂ ਦੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਨੇ ਉਸਦੀ ਫਰਸ਼ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਮੁਲਾਇਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ।  ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਉਦਮੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ ਰਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ,  ਜਿਨ੍ਹੇ ਆਪਣੀ ਸਮੁੱਚੀ ਜਿੰਦਗੀ ਉਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰੀ ।

ਉਹ ਮੈਦਾਨ  ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੀਅਰ ਬਣਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ।  ਹੁਣ ਉਸਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਈ ਅਤੇ ਝਾੜ – ਝੰਖਾੜ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਹੈ ।  ਪੱਥਰਾਂ  ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ ।  ਪਿਆਰੀ ਜਿਹੀ ਜੰਗਲੀ ਭੂਰੀ ਬਿੱਲੀ ,  ਵੱਡੀਆਂ – ਵੱਡੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ।  ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਬਸ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ,  ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਫਟਕਦੀ ।  ਇਸ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਰਹਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ,  ਲੇਕਿਨ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਅਕਸਰ ਇੱਥੋਂ ਹੋਕੇ ਗੁਜਰਦੇ ਜਰੂਰ ਹਨ ।  ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀਆਂ  ਭੇਡਾਂ  ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਚਰਾਣ ਲਈ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ  ।  ਹਰ ਗਾਂ  ਅਤੇ ਭੇਡ  ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੰਟੀ ਲਮਕੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।  ਇਸ ਤੋਂ ਚਰਵਾਹੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਘਾਹ ਚਰ ਰਹੀ ਹੈ ।  ਹੁਣ ਉਹ ਚਰਵਾਹਾ ਮਜੇ ਨਾਲ  ਦਰਖਤ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਟਕੇ ਆਰਾਮ ਫਰਮਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟਰਾਬੇਰੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ।  ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਕਿ ਜਾਨਵਰ ਕਿਤੇ ਭਟਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ।  ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਚਰਵਾਹੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ  ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ।  ਇੱਕ ਚਰਵਾਹਾ ਸੀ ,  ਜੋ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਬੰਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਸੀ ।  ਉਸਦੀ ਸੁੰਦਰ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੁਲ – ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਸੁਣਾਈ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ।  ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਉਹ ਬੰਸਰੀ ਆਪਣੇ ਬੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਮੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ।

 ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਵੀ ਸੀ ,  ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਸ਼ੂਆਂ  ਦੇ ਚਾਰੇ ਲਈ ਘਾਹ ਕੱਟਦੀ ਹੋਈ ਵਿੱਖ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ।  ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਪੰਜੇਬਾਂ  ਪਹਿਨ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ  ਦੇ ਲੰਬੇ – ਲੰਬੇ ਝੁਮਕੇ ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਕੁੱਝ ਬੋਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ,  ਲੇਕਿਨ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ  ਮਿਲਦੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕੁਰਾਹਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ।  ਉਹ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ  ਦੇ ਨਾਲ ,  ਕਦੇ ਭੇਡ  ਜਾਂ ਘਾਹ  ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਤਰੀ ਲਈ ਗਾਨਾ ਗਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ।

ਹੋਰ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਵੀ ਸੀ ,  ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੁੱਧ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ।  ਉਹ ਅਕਸਰ ਮੈਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਟਕਰ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੰਮੀਆਂ – ਲੰਮੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ।  ਉਹ ਕਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ।  ਉਹ ਕਦੇ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੈਠਾ ਸੀ ।  ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ।  ਕਿਵੇਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਬਰੈਡ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ,  ਕਿਵੇਂ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ  ,  ਕਿਵੇਂ ਭਾਲੂ ਚੁਪਕੇ ਜਿਹੇ ਆਕੇ ਕੱਦੂ ਚੁਰਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।  ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੱਦੂ ਪਕ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਲੂ ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ  ਆਉਂਦਾ ਹੈ  ਉਸਨੂੰ ਚੁਰਾਉਣ  ਦੇ ਲਈ ।  ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀ ਚੀਜਾਂ ਮੇਰੀ ਸਿਮ੍ਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ।  ਮੈਨੂੰ ਸੱਭ ਕੁੱਝ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ।  ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ,  ਚੀੜ  ਅਤੇ ਦੇਵਦਾਰ ਦੀ ਮਹਿਕ ,  ਓਕ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਪਲ  ਦੇ ਰੁੱਖ ।  ਹਿਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ।  ਹਿਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸੀ ਹੋਈ ਧੁੰਦ ਵੀ ।

ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ,  ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹਾ ਟੁਕੜਾ ਅਚਾਨਕ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।  ਸਾਨੂੰ ਅਤੀਤ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ  ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ,  ਉਸ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿਮਰਤੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ,  ਉਹ ਬੀਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਪਰਤ – ਪਰਤ ਕੇ ਯਾਦ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ।  ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਭੀੜ – ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਟਿਊਬ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਫਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ।  ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਭਲਾ-ਆਦਮੀ ਅਖਬਾਰ ਪੜ ਰਿਹਾ ਸੀ ।  ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੰਨਾ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ  ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ।  ਉਦੋਂ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਉਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪਈ ।  ਉਸ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਲੂ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਸੀ ,  ਜਿਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਦੂ ਸੀ ।

ਅਚਾਨਕ ਲੰਦਨ  ਦੇ ਗਾਡਗੇ ਸਟਰੀਟ  ਅਤੇ ਟਾਟੇਨਹੇਮ ਕੋਰਟ ਰੋਡ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ  ਵਿੱਚੋਂ  ਗੁਜਰਦੇ ਹੋਏ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀਆਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ,  ਦੁਰਗੰਧ ,  ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਂ ਮੇਰੇ ਜ਼ਹਨ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਉਠੀਆਂ ।  ਪੁਰਾਨਾ ਸਭ ਕੁੱਝ ਯਾਦ ਆਉਣ ਲਗਾ ।  ਹਿਮਾਲਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉਮੜ – ਉਮੜ ਕੇ ਫੁਟ ਰਿਹਾ ਸੀ ।

Advertisements
This entry was posted in ਅਨੁਵਾਦ, ਵਾਰਤਿਕ. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s